โรคไข้ดิน ...ติดเชื้ออันตรายถึงชีวิต

โรคไข้ดิน หรือโรคเมลิออยด์ (Melioidosis) เป็นโรคติดเชื้อที่มีสาเหตุจากเชื้อ Burkholderia pseudomallei ซึ่งเป็นโรคติดเชื้อแบคทีเรียที่อยู่ในดินและน้ำ มักก่อโรคในคนและสัตว์ในเขตร้อนชื้น และพบมากในช่วงฤดูฝน ส่วนใหญ่พบได้ทุกภาคของประเทศไทย ความรุนแรงของโรคทำให้เสียชีวิตได้ หากติดเชื้อในกระแสเลือด โดยผู้ติดเชื้อจะมีอาการแตกต่างกันมากตั้งแต่ไม่มีอาการ จนกระทั่งติดเชื้อในกระแสโลหิตแพร่กระจายไปทุกอวัยวะ ผู้ป่วยที่มีอาการโลหิตเป็นพิษเฉียบพลันจะมีอัตราป่วยตายสูงถึง 40-60% โดยเฉพาะร่วมกับโรคเรื้อรัง เช่น เบาหวาน ติดสุราเรื้อรัง มักเสียชิวิตภายใน 24-48 ชั่วโมง

การติดเชื้อของโรคไข้ดิน

เป็นการติดเชื้อเฉพาะตำแหน่งที่สัมผัสเชื้อโรค เช่น ผ่านทางบาดแผล จะทำให้ผิวหนังบริเวณที่ติดเชื้อมีอาการเจ็บ บวม มีแผลเปื่อยสีออกขาวเทา อาจมีตุ่มขึ้น เป็นแผลเรื้อรัง และอาจเกิดเป็นฝีหรือหนองขึ้นมา รวมถึงส่งผลให้มีอาการไข้และเจ็บกล้ามเนื้อ

จากการติดเชื้อที่ต่อมน้ำลาย ต่อมน้ำลายจะอักเสบบวม โต เจ็บ อาจเกิดฝี หนอง หากเชื้อเข้าตาจะทำให้เยื่อตาอักเสบ การอักเสบเฉพาะอวัยวะเหล่านี้จะส่งผลให้มีการอักเสบของต่อมน้ำเหลืองใกล้เคียงอวัยวะนั้น ๆ ร่วมด้วย ทำให้ต่อมน้ำเหลืองโต คลำแล้วเจ็บ และอาจเกิดเป็นหนอง และที่สำคัญ การติดเชื้ออาจจำกัดอยู่ที่บริเวณดังกล่าวหรือแพร่ผ่านกระแสเลือดต่อไปก็ได้

เกิดจากการสูดดมเชื้อเข้าไป ทำให้ปอดอักเสบ หากเอกซเรย์ปอดอาจจะพบก้อนหนองในปอดได้ อาการที่ปรากฏให้เห็นมีได้ตั้งแต่หลอดลมอักเสบชนิดไม่รุนแรงไปจนถึงอาการของโรคปอดบวมชนิดรุนแรง ส่งผลให้ผู้ป่วยมีไข้สูง ปวดศีรษะ ไม่อยากอาหาร มีอาการร่วมกับระบบทางเดินหายใจ ไอ (อาจไอเป็นเลือด) มีเสมหะ หายใจหอบเหนื่อย เจ็บหน้าอก มีอาการเจ็บกล้ามเนื้อโดยทั่วไป ซึ่งอาจทำให้แพทย์สับสนกับวัณโรคได้ในตอนวินิจฉัยโรค

ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัว ภาวะไตวาย หรือมีภูมิคุ้มกันต่ำ เป็นกลุ่มที่มีแนวโน้มจะติดเชื้อลักษณะนี้มากที่สุด ที่จะทำให้เกิดอาการช็อก และเสี่ยงต่อการเสียชีวิตสูง

อาการของโรคไข้ดิน

พบโดยทั่วไป ผู้ป่วยจะมีไข้สูง เป็นระยะเวลานานโดยไม่ทราบสาเหตุ ร่วมกับอาการหอบเหนื่อย หายใจไม่สะดวก บางรายมีอาการคล้ายกับวัณโรค ปอดบวม หรือปอดอักเสบอย่างรุนแรง ด้วยลักษณะอาการที่คล้ายกับอาการป่วยโรคทั่วไป หรือคล้ายกับโรคอื่น และคนไม่รู้จักโรคนี้ดีพอ จึงทำให้รักษาไม่ทันเวลา โดยเราสามารถ สังเกตอาการเบื้องต้นได้ดังนี้

การป้องกันการติดเชื้อโรคไข้ดิน